terug

Hier kunt u lezen en zien wat er allemaal vooraf gaat voordat u uw natuursteen tegels op de stoep heeft staan.

U zult zien dat het leggen van een natuursteen vloer redelijk arbeid intensief is als dit bij u plaats vind, dit kunt u zien als ik eventueel de vloer bij u aanbreng.

Voordat dat zover is gaat er nog heel wat vooraf.


Wereldwijd wordt natuursteen in groeven gewonnen.

De werkmethoden van de oude Egyptenaren, Grieken en Romeinen worden in verbeterde versie nog steeds gebruikt.

De hardheid van het materiaal en het gewicht vormen obstakels bij de winning.

Met imposante machines wordt natuursteen in grote blokken gewonnen en vervolgens in platen en tegels gezaagd.

Alleen gelaagde stenen als leisteen en kwartsiet worden in schollen van de rots gespleten.

natuursteenwinning

Blokken

Een blok kan gemakkelijk 1,5 x 2 x 3 m groot zijn, met een gewicht van 19 ton.

De maximaal te winnen afmeting wordt bepaald door natuurlijke breuklijnen in de groeve en het beschikbare materieel.

De blokken worden met speciaal gereedschap uit de berg gezaagd of geboord.

Hiervoor wordt watergekoeld gereedschap gebruikt, waarvan de snijvlakken met diamant zijn bezet.

natuursteenwinning natuursteenwinning

Boor methode

Op de contouren van het te winnen blok, worden in de rots verticale gaten geboord om de ongeveer 150 mm.

In deze gaten worden stalen wiggen geslagen, die het blok splijten van de rots.

De Romeinen gebruikten hiervoor gedroogde houten wiggen.

Eenmaal geplaatst werden de wiggen nat gemaakt, waardoor het hout ging zwellen en de steen spleet.

In een groeve is de steen vaak in dikke lagen gevormd (het leger).

Tussen die lagen zit een breuk, waardoor een blok aan de onderzijde vrij gemakkelijk los komt.

Zaag methode

Een blok kan ook uit de rots worden gezaagd met een gigantische kettingzaag.

Voor hele lange zaagsneden wordt vaak een draadzaag gebruikt.

Deze methode is te vergelijken de staaldraad, waarmee de kaasboer een ronde kaas in stukken snijdt.

In de rots wordt eerst een verticaal en een horizontaal gat geboord, die precies op elkaar aansluiten.

Door de gaten met een gezamenlijke lengte tot wel 25 meter wordt de staaldraad met diamantbolletjes gevoerd.

Het begin en het einde van de staaldraad worden met elkaar verbonden, om zo een lus te krijgen.

Deze lus wordt aangetrokken en in beweging gebracht en slijpt zich een weg door de rots.

Op deze manier wordt een plak steen van bijvoorbeeld 9x3x2 meter van de rots gezaagd.

Deze plak wordt met een vijzel omgeduwd,na een "zachte" landing op een bed van puin wordt de steen opgedeeld in kleinere blokken.

natuursteenwinning

Platen

Uit de blokken worden platen gezaagd, die ook wel platen vrije maat worden genoemd.

Vanwege de ruwe vorm van het blok is namelijk ook de plaatrand grillig van vorm.

natuursteenwinning

Raamzaag

Een raamzaag lijkt wel een grote uitvoering van de broodsnijmachine van de bakker.

In een rechthoekig raam zijn maximaal 60 zaagbladen van circa vijf meter lang, die naast elkaar zijn gemonteerd.

De afstand tussen de bladen bepaalt de plaatdikte. Het raam wordt in een zaagbeweging heen en weer over het blok steen getrokken.

In twee tot vijf dagen (afhankelijk van de steensoort) wordt het blok in 60 platen gezaagd, die elk een afmeting hebben van bijvoorbeeld 2x3 meter met een dikte van 20 mm.

natuursteenwinning

Cirkelzaag

Een cirkelzaag heeft een blad met een diameter van wel drie meter.

Hiermee kunnen platen worden gezaagd uit een blok van maximaal 1,5 meter dik (de helft van de zaagdiameter).

Met een cirkelzaag kunnen gemakkelijk steeds andere plaatdikten uit een blok worden gezaagd.

natuursteenwinning

Afwerking oppervlak

Na het zagen heeft de steen een gezaagd oppervlak, waarop de rillen van de raamzaag of de cirkel van een cirkelzaag soms nog te zien zijn.

Het oppervlak wordt daarna op de gewenst manier afgewerkt, met een ruw, dof of glanzend uiterlijk.

Tegels (en banen)

Tegels worden uit een plaat of rechtstreeks uit een blok gezaagd met een cirkelzaag.

Uit een blok

In de regel worden tegels met een breedte tot 0.3 m rechtstreeks uit een blok gezaagd.

Voor het zagen van een blok wordt een meerblads cirkelzaag gebruikt.

De afstand tussen de bladen bepaalt de dikte van de gezaagde stroken.

Als een soort kam zagen deze bladen tot bijvoorbeeld 0,3 meter diep in het blok.

De stroken zitten aan de onderzijde nog vast aan het blok.

Met een horizontale zaagsnede worden de stroken een voor een losgezaagd.

Daarna krijgen de stroken de gewenst oppervlakte afwerking en worden ze tot tegels verzaagd.

Uit een plaat

In de regel worden tegels met een breedte groter dan 0,4 meter uit platen gezaagd, die al de gewenste oppervlakte afwerking hebben.

Schollen

Leisteen en kwartsiet hebben een sterk gelaagde structuur, waarvan bij de winning gebruik wordt gemaakt.

Met een graafmachine of een shovel worden schollen van de rots losgespleten.

Deze hebben een grillige plaatvorm, een wisselende dikte en een natuurlijk splijtoppervlak.

Het oppervlak varieert bij de meeste soorten tussen een halve en een hele vierkante meter.

Deze schollen worden nog een aantal keren gespleten tot de gewenste dikte is bereikt.

Dit splijten wordt uitgevoerd met "beitels" die met pneumatisch gereedschap in de steen worden gedreven, op de scheiding van twee lagen.

Deze dunne schollen worden ook wel flagstones of scherven genoemd.

Ze kunnen zonder verdere bewerking worden toegepast, of worden gebruikt om er rechthoekige tegels uit te zagen of te knippen.

Het natuurlijke breukoppervlak wordt meestal niet verder bewerkt.

Sommige leistenen en kwartsieten kunnen glanzend worden afgewerkt.


Terug naar boven